GEDDY LEE I HOLOCAUST

Wywiad z Geddym Lee
Przeprowadził: Scott R. Benarde
Canadian Jewish News, 25.06.2004
Artykuł nadesłał i przetłumaczył: Biomechanoid




Rush - weterani kandyjskiego rock'a - będą wybierać z imponującego katalogu piosenek obejmującego cztery dekady podczas obecnego tournee z okazji 30-lecia zespołu, zawierającego takie klasyki jak New World Man, Tom Sawyer czy Freewill.
Ale w repertuarze Rush znajduje się inny utwór, któremu bywalcy koncertów powinni poświęcić bliższą uwagę, podczas gdy zespół kończy amerykańską część trasy 21 i 22 sierpnia, kolejno w Montrealu i Toronto.
Red Sector A z albumu Grace Under Pressure(1984) , pochodzi z mocno emocjonalnego i osobistego miejsca w sercu wokalisty i basisty Geddy'ego Lee.

Nasiona tej piosenki zostały posadzone prawie 60 lat temu w kwietniu 1945 roku, kiedy brytyjscy żołnierze wyzwolili nazistowski obóz koncentracyjny Bergen-Belsen.
Matka Lee, Manya (obecnie Mary) Rubenstein, znalazła się wśród ocalałych (Jego ojciec - Morris Weinrib - został oswobodzony z Dachau kilku tygodni później).
"Cały album", mówi Lee o Grace Under Pressure, "jest o życiu na krawędzi i zebraniu w sobie odwagi i siły, by przetrwać."
Chociaż Red Sector A, podobnie jak album z którego pochodzi, rozgrywa się w ponurej, apokaliptycznej przyszłości, "psychologia" piosenki, jak nazywa to Lee, pochodzi bezpośrednio z historii opowiedzianej mu przez matkę, traktującej o dniach kiedy została uwolniona.

"Pewnego razu spytałem matkę o jej pierwsze myśli związane z wyzwoleniem" mówi Lee podczas telefonicznej rozmowy. "Nie wierzyła, że to [uwolnienie] było możliwe. Nie przypuszczała, że jeśli byłoby jakiekolwiek społeczeństwo na zewnątrz obozu to pozwoliłoby ono na jego istnienie, zatem przyjęła, że społeczeństwo zostało zlikwidowane."

Faktycznie, kiedy Rubenstein spoglądała przez okno obozowego budynku, w którym pracowała 15 kwietnia 1945r. i ujrzała strażników z podniesionymi obiema rękami, pomyślała, że salutowali prezentując swoją arogancję. Nie zdawała sobie sprawy, że brytyjskie wojsko opanowało obóz. Rubenstein i jej współwięźniowie, mówi Lee, "byli niedożywieni, ich umysły nie funkcjonowały normalnie i nie byliby w stanie pojąć, że zostali uwolnieni, ponieważ w ich mniemaniu cywilizowane społeczeństwo nie istniało".

Nie trudno zauważyć, dlaczego matka Lee postawiła krzyżyk na cywilizacji.
Ona i jej przyszły mąż Weinrib byli nastolatkami - obcymi dla siebie ludźmi do czasu aż, zostali przymusowo umieszczeni w obozie pracy, w rodzinnym mieście Starachowice w 1941r.
Więźniów zmuszano do pracy w tartaku, kamieniołomie oraz do szycia mundurów i wytwarzania amunicji.
Ze Starachowic, usytuowanych około godzinę drogi na południe od Warszawy, więźniowie wraz z wieloma członkami swoich rodzin, zostali przeniesieni do Oświęcimia. Ostatecznie Weinrib został wysłany do Dachau, w południowych Niemczech, a Rubenstein do Bergen-Belsen, położonego w północnej częśći kraju. Trzydzieści pięć tysięcy ludzi zmarło w Bergen-Belsen z powodu głodu, chorób, przemocy i przepracowania, jak podaje amerykańskie Memorial Holocaust Museum. Następnych dziesięć tysięcy ludzi, zbyt chorych i słabych by przetrwać, umarło podczas pierwszego miesiąca po uwolnieniu.

Lee opowiedział historię swojej matki perkusiście i autorowi tekstów grupy N.Peart'owi, a "Neil zinterpretował te odczucia i napisał Red Sector A," mówi Lee.
Dla utworu, którego akcja ma się rozgrywać w zawoalowanej, nieokreślonej przyszłości, słowa takie jak:

Ragged lines of ragged grey
Skeletons, they shuffle away
Shouting guards and smoking guns
Will cut down the unlucky ones


brzmią wiarygodnie i wręcz sprawozdawczo. Być może to zasługa muzyki stworzonej przez pulsującą perkusję, przejmującą gitarę i złowieszczy syntezator, która przenosi słuchacza w czasy, które mogą jeszcze nadejść.
Prawdopodobnie dla Lee łatwiej jest potraktować utwór jako metaforę niż rodzinną historię.

Lee urodził się jako Gary Lee Weinrib 29 lipca 1953 roku w Toronto. Jego rodzice imigrowali tam w 1947 i otworzyli tani sklep wielobranżowy. (Ponownie zeszli się po wojnie i mieszkali w oficerskich kwaterach w Bergen-Belsen, w okresie gdy to miejsce zamieniono w obóz dla wysiedleńców. Znaleźli się wśród dwóch tysięcy par, które wzięły ślub w obozie w przeciągu kilku miesięcy po uwolnieniu.)
W przeciwieństwie do wielu osób, które przetrwały Holocaust, rodzice Lee nie dusili w sobie i nie ukrywali swoich doświadczeń. Pierwsze przerażające historie Lee usłyszał w wieku ośmiu lat. Pamięta stres i koszmary, jakie w nim wywołały.
"To były rzeczy, których doświadczyli w okresie kształtowania się ich osobowości. Niektórzy ludzie ludzie [w tym czasie] jadą na obóz jeździecki; moi rodzice pojechali do obozu koncentracyjnego", mówi Lee próbując wyjaśnić, dlaczego historie o okrucieństwie i brutalności Holocaust'u były powszechne w jego domu.

Jego rodzice zadbali o żydowską edukację swojej trójki dzieci i Lee przeszedł Bar Micwę w wieku trzynastu lat. Niestety, jego ojciec umarł rok wcześniej na skutek przewlekłych problemów ze zdrowiem, które wzięły swój początek w obozach. (Obecnie, Lee uważa się, za spadkobiercę żydowskiej kultury i wraz z rodziną obchodzi wiele żydowskich świąt, ale nie wierzy w zorganizowaną religię.)

Jego matka, podobnie jak wiele osób które przeżyły Holocaust i zostały rodzicami, była nadopiekuńcza wobec swoich dzieci. Będąc nastolatkiem Lee, który opisuje jako ten okres jako "egoistyczny", zdystansował się do historii swoich rodziców, a także odkrył rock'n'roll'a. Śpiewanie w rock'owym zespole, jak mówi Lee, "przyracało mi pewność siebie".
Gdy Moriss Weinrib umarł, ciocia Lee zdradziła mu, że jego ojciec grał na bałałajce na Bar Micwach i weselach, ale celowo utrzymywał ten fakt w sekrecie przed swoimi dziećmi. "Nie chciał, żeby muzyka stała się elementem naszej kariery", mówi Lee dodając, "To było wspaniałe uczucie, wiedząc, że lubił muzykę".

Lee miał 16 lat, kiedy utworzył pierwsze wcielenie Rush z gitarzystą A.Lifeson'em i perkusistą J.Rutsey'em w 1969 roku. Obecny perkusista i tekściarz zespołu Peart zastąpił Rutsey'a w 1974 niedługo po wypuszczeniu debiutanckiego albumu, w ten oto sposób zespół świętuje teraz 30-stą rocznicę działalności.

Rush stał się muzyczną potęgą rozpoznawalną po wypuszczeniu albumu 2112 w 1976r., sprzedał miliony albumów i od tego czasu objechał największe areny i stadiony świata.
Często obśmiewany przez krytyków jako pompatyczny, zyskał uznanie fanów dzięki wybitnemu talentowi muzyków i utworom, które wykraczają daleko poza ramy przeciętnych hard rock'owych kawałków.
Na wydanym w 2000r. solowym albumie "My Favorite Headache", Lee jest współautorem "Grace to Grace" - innego utworu dotyczącego wojennych przeżyć jego matki.
Piosenka, wyjaśnia Lee, jest częściowo o jej odwadze, instynkcie przeżycia i "zdolności do zachowania spokoju" mimo okropności przez które przeszła.

Wspomnienie hitlerowskich Niemiec na nowo odżyło w pamięci matki Lee wraz z falą antysemityzmu podczas kwietniowych zamieszek w Montrealu . Wzrost antysemityzmu w Kanadzie "martwi nas wszystkich", mówi Lee. Toronto ma dużą żydowską społeczność i wiele z tych osób przeżyło Holocaust. "Moja matka jest wyczulona na jakikolwiek przejaw antysemityzmu, gdziekolwiek na świecie, nie tylko w Kanadzie".

Nie ma czegoś takiego w domach ludzi, którzy doświadczyli Holocaust'u jak przeświadczenie, że "To nie może się tutaj wydarzyć. Oni zawsze czują, że to może się powtórzyć. Od czasów wojny moja matka nigdy nie czuła się do końca bezpieczna".

Z jednym wyjątkiem.

W 1995 Lee, jego starsza siostra i młodszy brat, towarzyszyli swojej matce w drodze do Niemiec, by świętować 50-tą rocznicę wyzwolenia Bergen-Belsen. Spotkali tam wielu innych którzy przetrwali, jak również weteranów brytyjskiej armii, którzy oswobodzili obóz. Matka zabrała ich również do swojego rodzinnego miasteczka w Polsce i pokazała dom w którym dorastała. " Holocaust nie przemija", mówi Lee. "Moja matka nadal ma tatuaż na ręce, ale to była dla niej wielka podróż, zamknięcie pewnego etapu. To było dla niej fantastyczne przeżycie, to że mogła pojawić się na tych ziemiach wraz ze swoimi dziećmi. Pierwszy raz czuła się jak zwycięzca, jestem tutaj, a wy nie"!

Scott R. Benarde jest autorem Stars of David: Rock 'n' Roll's Jewish Stories (Brandeis University Press).

 
 
 
 
GRAFIKA I PROJEKT STRONY : KARBULOT - PHP I BAZY DANYCH : MIENTUS
PROWADZENIE STRONY : XANADU, BIOMECHANOID
STRONA JEST HOSTOWANA PRZEZ SERWIS ZENBOX.PL
(C) 1968-2014 - ALL RIGHTS RESERVED

THIS SITE IS FOR PROMOTIONAL AND PRIVATE USE ONLY